Leita frttum mbl.is

Bloggfrslur mnaarins, janar 2011

Stagngumrun: n tegund frjlsris hj ttavilltri j ea mannrttindi?

Nokkrir vintramenn Alingi vinna n a v a leyfa stagngumrun. etta er gert fyrir rsting fr nokkrum einstaklingum sem hafa fengi me sr kven- og fingarlkna sem hafa srstakra hagsmuna a gta.

Mn skoun er s a ef stagngumrun verur leyf slandi muni slenska jflagi hgt og rlega breytast grundvallaratrium. Hvers vegna? Vegna ess a hn er svo skaplega rttk eli snu.

Lti er a v liggja a um s a ra gverk sem nokkrir einstaklingar munu koma a hverju ri. g held etta muni leia af sr fyrirsjanlegar breytingar hugsun okkar allra um barneignir, megngur, fjlskyldulf, barnauppeldi. etta eru grunngildi sem menn eiga ekki a vera a rta finnst mr vegna ess a vitum ekki hvaa afleiingar a hefur. a munu koma sfellt njar krfur um hverjum mun leyfilegt a nta sr essi rri og g fullyri a vi munum komast gngur.

a er einnig tlunin a breyta lagalegri skilgreiningu murhlutverkinu, enda er nausynlegt a breyta barnalgum ef etta nr fram a ganga. sta hefbundin skilnings, a mir s s kona sem elur barn verur hugtaki tvkka og sagt a a s einnig s sem fr ara konu til a ganga me barn og erfaefni. Og taki n eftir: S sem elur barni (stagngumirin) skal ekki teljast mir ess [a skilningi barnalaga.] etta ykir rtt a gera svo stagngumirin geti ekki krafist barnsins a lokinni megngu.

Er etta skapnaur? g bara spyr.

N er nlega framlagri tillgu nokkurra alingismanna tala um a leyfa hana me strngum skilyrum og aeins velgjrarskyni.

1. Mig langar fyrst a tala um strng skilyri:

g held a a s gerningur a gera upp milli kvenna og t.d.a leyfa konu sem ekki getur tt barn vegna legmissis a leigja stagngumur en ekki til dmis konu sem lenti rum skyldum sjkdmi segjum alvarlegum giktsjkdmi, unninni sykurski ea bara rngri grind og getur ess vegna ekki tt barn mean hn er frjsm. Hn ttar sig essu ( kannski eftir margar tilraunir til a eignast barn) og mun krefjast rttar sns og vitaskuld alveg sama rtt eins og konan sem g nefndi ur. Og hva me einsta karlmenn ea eldri pr og ara sem hafa sterkar en elilegar skir, g s langan lista. a gengur ekki a mismuna flki ennan htt og g held a a muni ekki standast jafnrttiskvi stjrnarskrrinnar. Af essari stu er g algjrlega andvgur v a leyfa stagngumrun v anna hvort arf a leyfa etta fyrir alla - ea engan.

2. Stagngumrun velgjrarskyni:

tillgu alingis er sagt: Hugtaki stagngumrun velgjrarskyni felur sr a ekki s greitt fyrir astoina sem veitt er. rtt fyrir a er elilegt a greitt s fyrir sanngjarnan aukakostna, svo sem lkniskostna sem fellur ungaa konu auk annars kostnaar(lesist lgfrikostnaar, mitt innskot) sem tengist megngu, ea mgulegt vinnutap stagngumur sem skerir fjrhag hennar."

Hva felur etta sr? Allur lknis- og lgmannskostnaur er greiddur ( erlendis er a oft ub.helmingur kostnaar) og a auki fjrh sem nemur eirri sem konan fengi ef hn er venjulegri vinnu og httir henni t.d. vegna megngu fyrir ara. Svo btist vi fingarorlof.

a hltur hver maur a sj a s etta leyft er egar kominn upp atvinnuvegur. Fyrir mr er essi velgjrartitill algjr blekking. etta mun rast yfir a a settur verur vermii essa jnustu enda er a reynsla allra eirra ja sem leyfa etta.

etta er v nnur sta ( meal tal margra annarra ) fyrir v a g er mtfallinn tillgu vintragjarnra alingismanna um stagngumrun.


Stagngumrun - hva a leyfa og hva a banna.

Fyrir fimmrum san var gefin t bk sem vakti mikla athygli. Hn fjallar um a hvernig smm saman hefur ori til inaur og markaur tengdur honum til a geta brn, ganga me brn fyrir ara, selja si, egg og sem afleiing af v nnast hanna brn eins og vi helst viljum hafa au.

Bkin ber nafni THE BABY BUSINESSog vargefin t af Harvardtgfunni Hfundi hennar Debora L. Spar ykir hafa tekist vel upp hlutlausan og greinargan htt a varpa ljsi starfsemi sem er um a vera a aljaviskiptum sem tengast tknifrjvgun, ttleiingum og ekki minnst stagngumrun. N urfum vi slendingar a fara a kynna okkur etta.

g vil beina ahyglinni srlega a stagngumrun, sem svo hefur veri nefnd. Stagngumrun er bnnu slandi. a hefur einhverra hluta vegna ekki tt elilegt a kona gangi me barn fyrir ara greiaskini ea fyrir peninga.

N er kominn nr fltur mli hr slandi. Komin er fram tillaga til ingslyktunar sem lg var fyrir alingi ann 30. nv. sastliinn.

Tillagan leggur til a heilbrigisrherra skipi starfshp sem undirbi frumvarp sem heimili stagngumrun slandi. Tillagan tekur til nokkur atrii sem starfshpurinn skal taka mi af vi vinnu sna en au eru:

  1. stagngumrun veri aeins heimilu velgjrarskyni
  2. sett veri strng skilyri fyrir stagngumrun v augnamii a tryggja sem best rttindi, skyldur og hagsmuni stagngumra og vntanlegra foreldra og rttindi og hag eirra barna sem hugsanlega vera til me essu rri
  3. verandi stagngumur og verandi foreldrar veri skyldugir til a gera me sr bindandi samkomulag um stagngumrun.

N leikur mr forvitni a vita hva mnnum finnst um etta. a er alltaf viss htta v a svona ml fi enga ea litla umfjllun litlu samflagi og a s lti eftir hagsmunatengdum srfringum a komast a niurstu.

a er mikilvgt a tala um essi ml af stillingu og reyna a setja sig smilega inn rk og mtrk.

etta er ekki fyrst og fremst lknisfri heldur siferisml og tti a vera hgt a komast nlgt kjarna mlsins me brjstvitinu. g b eftir hugaverum samrum.


Höfundur

Guðmundur Pálsson
Guðmundur Pálsson

Heimilislæknir. Málefni og sanngjörn umræða. Á engann skal hallað. gudmundur.palsson@gmail.com

Nv. 2019
S M M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband